Waadhoeke aan het water

Waadhoeke ligt in het noordwesten van Fryslân, aan de Waddenzee, met Franeker als hoofdplaats en in totaal 41 kernen. Vanuit de drie jachthavens bij Franeker, Deinum en Ried vaar je zo het uitgestrekte Friese vaarwegennetwerk op, richting Leeuwarden of Harlingen. Franeker herbergt het Koninklijk Eise Eisinga Planetarium, het oudste nog werkende planetarium ter wereld en sinds 2023 UNESCO-werelderfgoed. Wie liever aan wal blijft, wandelt langs de grachten van dit voormalige universiteitsstadje of bezoekt het zestiende-eeuwse stadhuis. Volg via Jouw Haven al het nieuws over jachthavens, watersport en vaarevenementen in de gemeente Waadhoeke.

De gemeente telt ruim 47.000 inwoners op een oppervlakte van ruim 315 vierkante kilometer, waarvan bijna 31 vierkante kilometer water. De gemeente ontstond in 2018 uit de samenvoeging van Franekeradeel, Het Bildt, Menaldumadeel en vier dorpen van de voormalige gemeente Littenseradeel, en telt 41 officiële kernen.

Waadhoeke aan het water: ligging en bereikbaarheid

Franeker is met ruim 13.000 inwoners verreweg de grootste kern, gevolgd door Sint Annaparochie, Dronrijp, Menaldum en Berlikum. De spoorlijn Harlingen-Leeuwarden doorkruist de gemeente met stations in Deinum, Dronrijp en Franeker.

Het westelijke deel van de gemeente, Het Bildt, werd in de zestiende eeuw drooggelegd door Hollandse boeren en kent daardoor een geheel eigen taal: het Bildts, een mengvorm van Fries en Hollands die nog steeds wordt gesproken in dorpen als Sint Annaparochie en Sint Jacobiparochie.

De drie jachthavens van de gemeente liggen verspreid: Franeker Watersport Vereniging aan de rand van de stad, Jachthaven Deinum aan het Van Harinxmakanaal en Recreatiehaven Ried/It Kattegat bij het gelijknamige dorp. Vanaf elke haven vaar je zo door naar Leeuwarden of Harlingen.

De gemeente grenst aan Harlingen, Súdwest-Fryslân, Leeuwarden en Noardeast-Fryslân, en aan de Waddeneilanden Terschelling en Ameland via de Waddenzee.

Bezienswaardigheden in Waadhoeke

Franeker was van 1585 tot 1811 een echte universiteitsstad. Sporen daarvan zijn overal te vinden: het renaissance-stadhuis uit 1591 aan het Raadhuisplein en het Martenahuis uit 1498, waar tegenwoordig Museum Martena de stadsgeschiedenis vertelt.

De belangrijkste trekpleister is het Koninklijk Eise Eisinga Planetarium: een op ware schaal nagebouwd zonnestelsel dat wolkammer Eise Eisinga tussen 1774 en 1781 in zijn eigen woonkamer bouwde. Het is het oudste nog werkende planetarium ter wereld en staat sinds 2023 op de UNESCO-werelderfgoedlijst.

Franeker is bovendien een van de elf Friese steden uit de beroemde Elfstedentocht, de schaatstocht die bij strenge vorst dwars door de provincie voert.

Gezellige Horeca aan het Water

Aan het Van Harinxmakanaal zit Poort van Franeker, met een terras direct aan het water.

Wie liever in het centrum tafelt, vindt naast het planetarium Brasserie de Stadstuin.

Waarom Overnachten in een Jachthaven in Waadhoeke?

Wie een nacht wil doorbrengen in deze hoek van Fryslân, kan terecht bij Franeker Watersport Vereniging, Jachthaven Deinum of Recreatiehaven Ried/It Kattegat, alle drie rustig gelegen aan het Friese vaarwegennetwerk.

Vanuit elke haven vaar je zo door naar de rest van Fryslân. De buurgemeenten Harlingen en Leeuwarden liggen op korte afstand en zijn beide goed te bevaren. De provinciepagina van Fryslân geeft een overzicht van alle jachthavens en gemeenten in de provincie.