Hoorn aan het water

Hoorn ligt aan het Markermeer, in het hart van West-Friesland, en was in de Gouden Eeuw een van de machtigste havensteden van de VOC. Vanuit de Gemeentelijke Binnenhaven en Buitenhaven kijk je uit op zeventiende-eeuwse pakhuizen en koopmanshuizen, terwijl de Grashaven met 700 ligplaatsen net buiten de historische kern ligt. Vanaf het water is de Hoofdtoren uit 1532 al van verre zichtbaar, de oude poort naar de haven waar ooit de schepen van de Oost-Indische Compagnie vertrokken. Watersporters vinden in de gemeente drie jachthavens, met alle ruimte om door te varen naar de rest van het Markermeer en IJsselmeer. Volg via Jouw Haven al het nieuws over jachthavens, watersport en vaarevenementen in de gemeente Hoorn.

Hoorn is met ruim 76.000 inwoners de grootste stad van West-Friesland en ademt op elke kade de geschiedenis van de Gouden Eeuw. Meer dan 60 procent van het gemeentelijk grondgebied bestaat uit water, want de gemeentegrens loopt ver het Markermeer op. Dat maakt de stad een vaste stop op de vaarroute tussen Amsterdam en het noordelijke IJsselmeer, met een historische haven die tot de sfeervolste van Nederland wordt gerekend.

Hoorn aan het water: ligging en bereikbaarheid

De haven ligt direct aan het Markermeer, beschut door de pier bij de Hoofdtoren. Binnenkomende schepen kiezen tussen de Gemeentelijke Binnenhaven, midden in de historische stad, en de rustiger gelegen Buitenhaven. Wie liever in een grotere jachthaven ligt, vindt bij de Grashaven zo’n 700 vaste en tijdelijke ligplaatsen, terwijl de Watersportvereniging Hoorn verderop langs de kust een kleinschalige clubhaven biedt.

Vanaf hier vaar je in ongeveer een uur over het Markermeer naar Enkhuizen, in de gelijknamige gemeente, of iets verder langs de kust naar de haven van Medemblik. De gemeente ligt in de provincie Noord-Holland, direct aan de A7, en heeft een eigen treinstation met rechtstreekse verbindingen naar Amsterdam.

Sinds de fusie met de voormalige gemeente Zwaag in 1979 bestaat de huidige gemeente uit de stad zelf en de aangrenzende woonwijken; samen goed voor ruim 76.000 inwoners, waarmee dit de grootste gemeente van West-Friesland is. Net buiten de bebouwde kom ligt bovendien de eeuwenoude Westfriese Omringdijk, die het hele schiereiland tegen het water beschermt en nu een populaire fiets- en wandelroute langs de kust vormt.

Bezienswaardigheden in Hoorn

Wie de haven binnenvaart, ziet als eerste de Hoofdtoren opdoemen: een verdedigingstoren uit 1532 die ooit de toegang tot de haven bewaakte. Vlak ernaast staat het bronzen beeld van de Scheepsjongens van Bontekoe, geïnspireerd op het bekende jeugdboek. Een korte wandeling verderop ligt de Roode Steen, het levendige hart van de binnenstad met het zeventiende-eeuwse Waaggebouw.

Op het kunstmatige Oostereiland, medio jaren zestig van de zeventiende eeuw aangelegd om de haven te vergroten, is de oude gevangenis omgebouwd tot een cultuurcomplex met bioscoop, hotel en het Museum van de Twintigste Eeuw. Iets verderop, aan de Grote Oost, staat de karakteristieke Oosterkerk, goed zichtbaar vanaf het water. De vele zeventiende-eeuwse pakhuizen en koopmanshuizen rond de kades herinneren aan de tijd dat de stad een thuishaven van de VOC was.

De stad dankt een wereldberoemde vernoeming aan zeevaarder Willem Schouten, die er geboren werd en in 1616 als eerste om de zuidpunt van Zuid-Amerika voer; die kaap noemde hij Kaap Hoorn, naar zijn geboortestad. Het Westfries Museum aan de Roode Steen, met een rijke VOC-collectie, is wegens een grote verbouwing gesloten en heropent naar verwachting medio 2027.

Op de donderdagmarkt rond de Roode Steen en het Grote Noord staan wekelijks meer dan tweehonderd kramen: een van de grootste weekmarkten van Nederland en een overblijfsel van de tijd dat de stad een belangrijke marktplaats voor heel West-Friesland was.

Gezellige Horeca aan het Water

Restaurant De Hoofdtoren zit letterlijk in de toren zelf: via een steile trap kom je in een middeleeuws ogende eetzaal met uitzicht over de haven, met in de zomer een terras aan het water. Bij Brasserie en Hotel Oostereiland serveert de kaart een weids uitzicht over de kades, op de binnenplaats van het voormalige gevangeniscomplex.

Bij de Vismarkt, vlak bij de Binnenhaven, verkopen enkele viskraampjes verse Markermeer-vis en gebakken lekkernijen direct van de kotter. Rond de Roode Steen en de Grote Oost liggen bovendien tientallen cafés en restaurants voor wie na het varen liever de binnenstad in loopt.

Waarom Overnachten in een Jachthaven in Hoorn?

Een ligplaats in de Gemeentelijke Binnenhaven betekent wakker worden tussen de historische gevels van een van de best bewaarde VOC-steden van Nederland, met de weekmarkt, musea en horeca op loopafstand. Passanten die liever wat rustiger liggen, kiezen voor de Grashaven, vlak buiten het centrum maar zo aan de wal om de stad in te lopen.

Voor wie een dagje aan land wil, vertrekt vanaf het station de negentiende-eeuwse Stoomtram Hoorn-Medemblik, die in de zomer dwars door het Westfriese polderland naar Medemblik rijdt. Vanuit de havens is deze plek daarmee een ideale uitvalsbasis om zowel het Markermeer als de rest van West-Friesland te verkennen.