Landsmeer aan het water

Landsmeer ligt midden in het waterrijke Laag Holland, op nog geen tien minuten fietsen van Amsterdam-Noord. De gemeente bestaat uit de kernen Landsmeer, Den Ilp en Purmerland en telt samen ongeveer 10.000 inwoners op nog geen 2.650 hectare, waarvan ruim 400 hectare water is. Sloten, veenplassen en het Noordhollandsch Kanaal doorsnijden het lage veenweidelandschap rond het dorp. Aan de randen van de gemeente liggen het vogelrijke Ilperveld en recreatiegebied Het Twiske, waar volop ruimte is om te varen, zwemmen en kanoën. Volg via Jouw Haven al het nieuws over jachthavens, watersport en vaarevenementen in de gemeente Landsmeer.

Landsmeer aan het water: ligging en bereikbaarheid

Landsmeer ligt in de provincie Noord-Holland, op een smalle strook veengrond tussen Amsterdam en het Noordhollandsch Kanaal. Het dorp bestaat al zo’n 700 jaar en dankt zijn ligging aan de ontginning van het omliggende veen en de latere drooglegging van de veenplassen eromheen. Vanuit het centrum fiets je in een kwartier naar Amsterdam-Noord, terwijl een klein voetveer over het kanaal het dorp verbindt met Ilpendam in de buurgemeente Waterland.

Ook Amsterdam ligt vlakbij, goed te bereiken via de N247 en over het water. Het Noordhollandsch Kanaal dat vlak langs het dorp loopt, werd tussen 1819 en 1824 gegraven in opdracht van koning Willem I, naar een ontwerp van ingenieur Jan Blanken. Met een lengte van bijna 80 kilometer en een breedte van 37 meter gold het bij de opening als het grootste kanaal ter wereld, aangelegd om Amsterdam een betrouwbare vaarverbinding met de zee bij Den Helder te geven nadat de vaargeulen door de Zuiderzee te ondiep waren geworden. Voor de pleziervaart is het kanaal nu een rustige doorgaande route tussen het IJsselmeer- en Markermeergebied en het Noordzeekanaal, wat Landsmeer een logische tussenstop maakt.

Het voetveer tussen Landsmeer en Ilpendam is een van de laatst overgebleven kleine pontjes over het Noordhollandsch Kanaal en wordt vooral door fietsers en wandelaars gebruikt die de rondgang door Waterland willen maken zonder om te rijden via de bruggen bij Purmerend.

Bezienswaardigheden in Landsmeer

Het karakteristieke lintdorp bestaat grotendeels uit lage, vaak houten woningen langs Noordeinde en Zuideinde, een bouwstijl die kenmerkend is voor de hele Waterland-streek en samenhangt met de slappe veenbodem, die zware stenen huizen slecht kon dragen. Ook de kleinere kernen Den Ilp en Purmerland zijn van oudsher lintdorpen: Den Ilp was eeuwenlang een dorp van pluimvee- en eierboeren, die hun waar op de Amsterdamse markten verkochten, en Purmerland wordt al in 1358 genoemd.

Aan de rand van het dorp ligt natuurgebied Ilperveld, een verlande veenplas met rietkragen, grasland en drijvend hoogveen waar zeldzame weide- en moerasvogels zoals de grutto en het baardmannetje broeden. Vanaf het bezoekerscentrum kun je een fluisterboot, kano of roeiboot huren en het moerasgebied vanaf het water verkennen. Aan de andere kant grenst het dorp aan recreatiegebied Het Twiske, dat in 1972 werd aangelegd op een oude zandwinplas die was ontstaan bij de bouw van de A8 en de Coentunnel, en dat inmiddels voor een derde uit water bestaat met zeven strandjes en een duikplatform.

Wie meer van de dorpsgeschiedenis wil weten: aan het Zuideinde stond ooit De Deyselhof, begin jaren zeventig een van de weinige Nederlandse restaurants met een Michelinster, tot het pand in 1976 afbrandde en nooit meer werd herbouwd.

Gezellige Horeca aan het Water

Voor een hapje en een drankje hoef je in het dorp niet ver te lopen. Midden aan het Zuideinde serveert De Zuyd Food & Bar lunch, diner en cocktails in een eigentijds interieur. Een paar deuren verderop zit Juffrouw Tok Tok, toepasselijk gevestigd in het voormalige eierpakhuis De Eierkorf uit 1836 — een verwijzing naar de eierhandel waar Den Ilp ooit om bekendstond.

Wie liever met de voeten in het zand aan het water zit, rijdt naar Twiske Haven in het naburige recreatiegebied, waar je op het terras uitkijkt over de plas en ook een bootje kunt huren.

Het Ilperveld en Het Twiske zijn allebei goed te combineren met een dagje varen: in het ene gebied ligt de nadruk op stilte en broedvogels, in het andere op zwemmen, een strandje en een terrasje aan het water. Voor wie een weekend in de gemeente doorbrengt, is die afwisseling tussen rust en reuring een van de grootste troeven van de omgeving.

Waarom Overnachten in een Jachthaven in Landsmeer?

De gemeente is een rustige uitvalsbasis om het water van Laag Holland en de noordrand van Amsterdam te verkennen. Bij W.S.V. De Noord en W.S.V. De Breek lig je vlak bij het Noordhollandsch Kanaal, op steenworp afstand van het Ilperveld en Het Twiske, en toch in een kwartier varen of fietsen bij Amsterdam-Noord.

Overdag verken je de veenplassen per kano of fluisterboot, ‘s avonds eet je op loopafstand aan het Zuideinde. Voor passanten die de drukte van de grote stad willen combineren met de rust van het veenweidegebied is een ligplaats hier dan ook een uitgelezen basis om even helemaal tot rust te komen.