Nijkerk aan het water

Nijkerk is een historische stad in Gelderland, aan de rand van wat ooit de Zuiderzee was. De plaats kreeg stadsrechten in 1413, een jaar nadat het dorp tijdens oorlogshandelingen was verwoest. Sinds de gemeentelijke herindeling van 2000 maakt ook Hoevelaken deel uit van de gemeente, naast kernen als Nijkerkerveen en Groot Corlaer. Aan het water, bij het Nijkerkernauw en de Arkervaart, is het een geliefd vertrekpunt voor tochten over de randmeren richting Harderwijk en het Gooimeer. Volg via Jouw Haven al het nieuws over jachthavens, watersport en vaarevenementen in de gemeente Nijkerk.

Ligging en bereikbaarheid

Nijkerk ligt in Gelderland, vlak bij de grens met Flevoland, op de plek waar ooit de Zuiderzee de oever raakte. Na de aanleg van de Afsluitdijk en de latere inpoldering bleef hier een lint van randmeren over: het Nijkerkernauw, het Eemmeer en verderop het Gooimeer en Veluwemeer. Door de stad zelf loopt de Arkervaart, het kanaal dat het centrum met het water verbindt. De plek lag eeuwenlang tussen het hertogdom Gelre en het bisdom Utrecht, wat er regelmatig tot conflicten leidde; in 1412 werd het dorp tijdens zo’n strijd verwoest, waarna het een jaar later, in 1413, stadsrechten kreeg. Sinds de gemeentelijke herindeling van 2000 vormt Nijkerk samen met Hoevelaken één gemeente, met Nijkerkerveen en Groot Corlaer als andere kernen. Via de A1 en de A28 is de stad goed bereikbaar, en ook per trein ligt Nijkerk aan een directe lijn. Voor wie het water op wil, is dat precies de charme van deze gemeente: in een paar minuten fietsen vanuit het centrum sta je al aan de oever van het Nijkerkernauw, tussen de rietkragen en de ligweiden van Hulckesteijn.

Bezienswaardigheden

Het beeldmerk van de stad is de Grote- of Sint-Catharinakerk, genoemd naar de ‘Nieuwe Kerk’ die na een verwoestende brand in 1221 op deze plek verrees. Ook deze kerk ging meermaals in vlammen op, onder meer in 1421, en het huidige gebouw dateert in de kern uit de achttiende eeuw, met een orgel dat in 1756 door Mathijs van Deventer werd gebouwd. De toren is al van verre zichtbaar voor wie over de randmeren vaart. Diverse panden in de historische binnenstad zijn beschermd als rijksmonument; de volledige lijst is te raadplegen in het rijksmonumentenregister. Nijkerk was in de achttiende eeuw een welvarende handelsstad, van waaruit onder anderen Arent van Curler en Kiliaen van Rensselaer naar de Nieuwe Wereld vertrokken om er nederzettingen te stichten. Ook Nobelprijswinnaar Christiaan Eijkman, die in 1929 de prijs voor Fysiologie of Geneeskunde ontving voor zijn ontdekking van vitamines, werd in Nijkerk geboren.

Horeca en lokale smaak

Rond de Grote Kerk en in de straatjes van de binnenstad is het goed toeven op een terras, met een ruime keuze aan lunchzaken, bakkers en restaurants. De sfeer is er laagdrempelig: van een eenvoudige broodjeszaak tot een restaurant met een kaart vol streekproducten uit de Gelderse Vallei. Wie liever dicht bij het water blijft, vindt rond het recreatiegebied Hulckesteijn en bij de randmeren ook horecagelegenheden met uitzicht op de boten. Voor dagelijkse boodschappen is het centrum goed te fietsen vanaf de haven, en in het weekend is de markt in de binnenstad een mooi moment om streekproducten in te slaan voordat de tocht over het water wordt vervolgd. Ook in de kleinere kernen van de gemeente, zoals Hoevelaken en Nijkerkerveen, zijn er gelegenheden te vinden voor wie liever buiten de drukte van de binnenstad een hap eet.

Waarom hier varen en overnachten

Verenigingshaven Z en M.V. De Zuidwal ligt aan het Nijkerkernauw, midden in het recreatiegebied Nieuw Hulckesteijn, met een eigen clubhuis en ruim driehonderd ligplaatsen. Vanaf hier is het beschutte randmerengebied in beide richtingen te bevaren: oostwaarts richting Harderwijk en het Veluwemeer, westwaarts via het Eemmeer naar het Gooimeer. Het is rustig, overzichtelijk vaarwater met weinig golfslag, ideaal voor een gezinstocht of een iets langere zeiltocht. Met zandstrand en ligweiden vlak bij de haven, een historische binnenstad op fietsafstand en een goede uitvalsbasis richting de andere randmeerplaatsen, is dit een logische plek om een paar dagen voor anker te gaan.