Westerwolde aan het water

Westerwolde is een waterrijke gemeente in het uiterste zuidoosten van Groningen, met de kronkelende Ruiten Aa en Westerwoldse Aa als groene levensaders door het coulisselandschap. Bij Wessinghuizen komen deze twee beken samen tot de Westerwoldse Aa, die verderop uitmondt in de Dollard. Van de gerestaureerde vestingstad Bourtange tot de rustige aanlegplaatsen bij Wedderveer: wie hier vaart of kanoot, ontdekt een streek waar natuur en geschiedenis dicht bij het water samenkomen. Kleine passantenplekken bieden watersporters op doorreis naar Duitsland of Drenthe een rustige tussenstop, ver van de drukte van de grote vaarwateren. Volg via Jouw Haven al het nieuws over jachthavens, watersport en vaarevenementen in de gemeente Westerwolde.

De gemeente ligt in het uiterste zuidoosten van de provincie Groningen en ontstond op 1 januari 2018 uit de samenvoeging van de voormalige gemeenten Bellingwedde en Vlagtwedde. Het coulisselandschap van essen, houtwallen en beekdalen maakt de streek uniek in Nederland: met ruim 280 vierkante kilometer is het een van de grotere gemeenten van de provincie, terwijl het aandeel water met bijna 5 vierkante kilometer bescheiden blijft. De charme zit hier niet in brede meren, maar in smalle, kronkelende beekjes en vaarten door bos en heide. Ruim 25.000 mensen wonen verspreid over negentien dorpen.

Westerwolde aan het water: ligging en bereikbaarheid

Bestuurscentrum is Sellingen, sinds het gemeentehuis in Wedde in 2022 zijn deuren sloot; Ter Apel is met afstand de grootste kern. Het beekdal van de Ruiten Aa geldt als een van de mooiste van Nederland en is bij Sellingen ingericht als beeldenroute langs het water, het Theater van de Natuur. Vanaf de kleine aanlegplaatsen in de gemeente is Duitsland dichtbij, en ook de Drentse Veenkoloniën liggen op fietsafstand. Via de rustige vaarwegen kom je in de richting van buurgemeente Oldambt, waar de Westerwoldse Aa verderop samenkomt met groter vaarwater richting de Dollard. De hele regio valt onder de provincie Groningen, met de stad Groningen op ruim drie kwartier rijden en de Duitse grens vaak binnen een kwartier.

Bezienswaardigheden in Westerwolde

De gerestaureerde vesting Bourtange is het bekendste uitstapje van de streek: een zeventiende-eeuwse sterrenvesting met grachten, ophaalbruggen en kanonnen, aangelegd tijdens de Tachtigjarige Oorlog en nu een beschermd dorpsgezicht. In Ter Apel staat het enige nog bewaard gebleven middeleeuwse plattelandsklooster van de provincie, museum Klooster Ter Apel uit 1465, midden in tweehonderd hectare bos met wandel- en fietspaden. In Wedde ligt de Wedderborg, een kasteeltje uit de veertiende eeuw vanwaaruit ooit de hele heerlijkheid werd bestuurd. Het dorpje Oudeschans, aangelegd tijdens de Tachtigjarige Oorlog en later grotendeels gereconstrueerd, en museum De Oude Wolden in Bellingwolde vertellen samen het verhaal van de streek. Wie liever ontspant, vindt bij Thermen Bad Nieuweschans een spa met natuurlijk mineraalwater, vlak bij de Duitse grens.

Gezellige Horeca aan het Water

Op het marktplein van vesting Bourtange serveert ‘s Lands Huys een lunch of diner met uitzicht op de historische gevels, en een stukje verderop ligt De Bourderij, waar de sfeer van een boerderij samengaat met die van een restaurant middenin de natuur. Binnen de vestingwallen serveert ook ‘t Oal Kroegie een hapje op het grote terras aan het dorpsplein. Rond de aanlegplaatsen bij Wedderveer en Sellingen is het vooral rustig: geen grote havenrestaurants, maar dorpscafés op loop- of fietsafstand voor wie na het varen nog iets wil eten of drinken.

Waarom Overnachten in een Jachthaven in Westerwolde?

Een nacht op het water hier betekent vooral rust: geen drukke vaarroutes, maar smalle beken en kanalen omringd door bos en essen. Jachthaven Wedderveer ligt vlak bij het gelijknamige dorpje aan de Ruiten Aa, Windstil biedt een ligplaats midden in het coulisselandschap, en bij Jachthaven Bourtange/Camping ‘t Plathuis stap je zo de vesting in. Vanaf elke ligplaats is het fietsen naar het klooster in Ter Apel of naar de Wedderborg, en ‘s avonds is het langs het water opvallend stil: precies wat watersporters zoeken die de drukte van de grote meren graag even ontvluchten. Voor wie doorvaart naar Duitsland of Drenthe zijn de ligplaatsen ook een handige tussenstop, met de vesting of het klooster als bonus voor onderweg.