Strontrace 2026: 4 dagen prachtig zeilspektakel zonder motor van Workum naar Warmond

WORKUM – De Strontrace keert deze herfst terug: van 12 tot en met 15 oktober 2026 varen historische platbodems volledig zonder motor van Workum naar Warmond en weer terug. Vier dagen lang draait alles om windkracht, mankracht en het vakmanschap van schippers die hun tjalken en skûtsjes over het IJsselmeer en door het hart van Holland bomen en jagen – een van de mooiste en meest eigenzinnige zeilwedstrijden van het najaar.

Varen zoals vroeger: vracht, wind en spierkracht

De Strontrace bestaat sinds 1974 en grijpt terug op een eeuwenoude traditie. Vroeger brachten schippers met hun platbodems ladingen gedroogde koemest – in de volksmond “stront” – vanuit Súdwest-Fryslân naar de bollenvelden in de Duin- en Bollenstreek. Die vracht was goud waard voor de tuinders, en op de terugreis namen de schepen andere goederen mee. Het was hard werken en het vroeg om zeemanschap dat je uit geen enkel boekje leert. De Vereniging Zeilvracht houdt die geschiedenis levend met een wedstrijd die nog altijd precies zo wordt gevaren als toen: zonder motor, op wind en spierkracht.

De vloot bestaat uit authentieke tjalken, klippers en skûtsjes, sommige meer dan honderd jaar oud. Voor de bemanningen – vaak hele families en vaste vriendenploegen – is de Strontrace het hoogtepunt van het seizoen. Er wordt fanatiek gestreden om de snelste tijd, maar minstens zo belangrijk zijn de kameraadschap onderweg en het levend houden van een ambacht dat anders zou verdwijnen.

Valt de wind weg, dan grijpen de bemanningen terug op oude technieken. Met lange bomen duwen ze het schip vooruit, en waar dat niet lukt gaan ze aan de lijn: vanaf de wal trekken – “jagen” – ze de zwaarbeladen platbodem meter voor meter verder. Dag en nacht wordt er doorgevaren, in weer en wind. Juist die onvervalste strijd tegen de elementen maakt de Strontrace zo bijzonder, en verklaart de verwantschap met het Friese skûtsjesilen: het draait om vakmanschap, uithoudingsvermogen en samenwerking.

De route: van het IJsselmeer naar het hart van Holland

De deelnemers vertrekken uit de jachthaven van Workum en zeilen over het IJsselmeer richting Amsterdam. Via de Hollandse binnenwateren bereiken ze Warmond in de gemeente Teylingen, waar wordt gekeerd. De terugtocht loopt vervolgens via Haarlem, het Noordzeekanaal en opnieuw het IJsselmeer terug naar Workum. Naast de Strontrace vertrekt ook het Beurtveer: die schepen zeilen naar Amsterdam en keren terug langs verschillende voormalige Zuiderzeehavens. Zo komen de klassieke Friese en Hollandse vaartradities in één week samen.

Programma: dit zijn de data

De Strontrace start op maandag 12 oktober om 12.00 uur in de haven van Workum. Vooraf worden de vrachtbrieven getekend en wordt de “lading” ingenomen, precies zoals dat vroeger ging. De wedstrijden lopen tot en met woensdag 15 oktober, terwijl de bredere maritieme Strontweek van 9 tot 17 oktober te beleven is – midden in de herfstvakantie van Noord-Nederland.

• Wanneer: 12 t/m 15 oktober 2026 (Strontweek 9–17 oktober)
• Start: maandag 12 oktober, 12.00 uur, haven van Workum
• Route: Workum – IJsselmeer – Amsterdam – Warmond en terug
• Bijzonder: volledig zonder motor, dag en nacht doorvaren

Zelf gaan kijken

De Strontrace trekt jaarlijks veel bekijks, en dat is niet voor niets. Bij de start in Workum kun je als toeschouwer zelfs meehelpen: bezoekers jagen de schepen vanaf de kant het IJsselmeer op. Wie de wedstrijd liever op afstand volgt, kan de meeste schepen via een tracker in de gaten houden en zo zien welke route ze kiezen of in welke haven ze aanleggen. Langs de vertrouwde stopplaatsen is het bovendien altijd een gezellige drukte. Voor iedereen die van varend erfgoed houdt, is het najaar in en rond Workum daarmee een uitgelezen moment om deze bijzondere traditie van dichtbij te beleven.