Ooststellingwerf aan het water

Ooststellingwerf is een waterrijke gemeente in het zuidoosten van Fryslân, met de Opsterlandse Compagnonsvaart als belangrijkste vaarader door hoofdplaats Oosterwolde. De gemeente omvat verder dorpen als Appelscha, Oldeberkoop, Makkinga en Haulerwijk, met uitgestrekte bossen, heide en hoogveen eromheen. Via Oosterwolde maakt het water deel uit van de historische Turfroute, die hier zelfs begint en eindigt in Appelscha. Passantenhaven De Uutwiek ligt midden in Oosterwolde, vlak bij het centrum. Volg via Jouw Haven al het nieuws over jachthavens, watersport en vaarevenementen in de gemeente Ooststellingwerf.

Ooststellingwerf aan het water: ligging en bereikbaarheid

De gemeente Ooststellingwerf ligt in het zuidoosten van Fryslân, tegen de grens met Drenthe aan. Hoofdplaats Oosterwolde is grotendeels gegroeid langs de Opsterlandse Compagnonsvaart, die dwars door het centrum loopt en wordt overspannen door de Hoofdbrug, een opvallende hefbrug uit 2010. Dit water maakt deel uit van de Turfroute (meer informatie), een 105 kilometer lange rondvaartroute die begint en eindigt in Appelscha en via Heerenveen en Smallingerland langs vier nationale parken voert: het Drents-Friese Wold, Dwingelderveld, de Alde Feanen en de Weerribben. De route herinnert aan de tijd dat hier turf werd verscheept naar verder gelegen steden, met smalle vaarten, draaibruggen en opvallende hefbruggen als stille getuigen van dat verleden. Onderweg kom je ook door Oldeberkoop, waar nog restanten van de oude Friese waterlinie te zien zijn, en Wolvega in de buurt van natuurgebied de Rottige Meente. De streek maakt deel uit van provincie Fryslân en combineert rustig, smal vaarwater met bos, heide en hoogveen, heel anders dan het open Friese merengebied verderop naar het noorden. Voor schippers die van drukte houden is dit misschien niet de eerste keuze, maar wie liever stapvoets langs riet en bos vaart, zit hier precies goed.

Bezienswaardigheden in Ooststellingwerf

Bij Appelscha ligt een groot deel van Nationaal Park Drents-Friese Wold: ruim 6000 hectare bos, heide, stuifzand en beekdalgraslanden op de grens van Drenthe en Friesland, met de bekende Kale Duinen als blikvanger; het gebied is sinds 2000 officieel nationaal park (meer informatie). Ten noorden van Appelscha ligt het Fochteloërveen, eveneens op de grens van Friesland en Drenthe, een van de laatste actieve hoogveengebieden van West-Europa en beheerd door Natuurmonumenten. Hier broeden sinds 2001 weer kraanvogels, en vanaf de achttien meter hoge uitkijktoren De Zeven is in het voorjaar hun balts te bewonderen; in de natte heide leven er ook adders en gladde slangen, en groeit het vleesetende zonnedauw (meer informatie). Oldeberkoop en Makkinga, kleinere dorpen in de gemeente, liggen eveneens aan of dicht bij de Turfroute en zijn de moeite van een tussenstop waard; Makkinga was tot 1886 zelfs de hoofdplaats van de gemeente, voordat die rol overging naar Oosterwolde. Wie van actieve recreatie houdt, vindt in Appelscha bovendien fiets- en wandelpaden door bos en heide die rechtstreeks aansluiten op het water.

Gezellige Horeca aan het Water

Het centrum van Oosterwolde ligt direct aan de Opsterlandse Compagnonsvaart, met diverse horecagelegenheden op loopafstand van de haven voor wie na het varen iets wil eten of drinken. Verder langs de Turfroute, in dorpen als Appelscha en Oldeberkoop, is ook kleinschalige horeca te vinden die goed aansluit bij een dagje varen door het bos- en heidelandschap: van een eenvoudig terras tot een dorpscafé waar fietsers, wandelaars en passanten elkaar treffen. Juist in zo’n klein dorp als Oldeberkoop, met de Friese waterlinie-restanten om de hoek, voelt een stop voor een kop koffie of een eenvoudige lunch anders dan in een grote jachthaven: rustiger, en met meer contact met de lokale bedrijvigheid dan aan een grote passantensteiger.

Waarom Overnachten in een Jachthaven in Ooststellingwerf?

Passantenhaven De Uutwiek ligt aan de Heerenveenseweg in Oldeberkoop, met wasserette, walstroom, douches, toiletten en een vuilwaterstation. De ligging is ideaal als tussenstop op de Turfroute: het dorp met zijn restanten van de oude Friese waterlinie is vanaf de haven goed te verkennen, terwijl het water zelf rustig blijft vergeleken met de drukkere Friese meren verderop. Overnachten hier betekent de volgende dag zo het Drents-Friese Wold of het Fochteloërveen in, of verder over de Turfroute richting Heerenveen of Smallingerland. Voor wie van smalle, historische vaarten houdt in plaats van groot open water, is deze gemeente een verrassend rustige en groene stop op de route. ‘s Avonds is het op het water stil, met alleen het geluid van riet en af en toe een fietser op het jaagpad langs de vaart.