Tholen aan het water

Tholen is een waterrijke gemeente in Zeeland, gevormd door de eilanden Tholen en Sint Philipsland en vrijwel geheel omringd door water: de Oosterschelde, het Krammer-Volkerak en kreken als de Krabbenkreek en het Mastgat. De vestingstad Tholen, met stadsrechten sinds 1366, vormt het historische hart van de gemeente, die verder bestaat uit kernen als Sint-Annaland, Stavenisse, Scherpenisse, Poortvliet, Oud-Vossemeer en Sint-Philipsland. Van de in totaal 254 vierkante kilometer bestaat ruim 40 procent uit water, wat de gemeente tot een van de meest waterrijke van Zeeland maakt. Watersporters vinden hier vijf jachthavens, van de beschutte stadshaven in het centrum tot passantenplekken aan de Oosterschelde bij Stavenisse en Sint-Annaland. Volg via Jouw Haven al het nieuws over jachthavens, watersport en vaarevenementen in de gemeente Tholen.

Tholen aan het water: ligging en bereikbaarheid

De gemeente bestaat uit de eilanden Tholen en Sint Philipsland en telt acht kernen: het stadje Tholen zelf, Sint-Maartensdijk, Sint-Annaland, Stavenisse, Scherpenisse, Poortvliet, Oud-Vossemeer en Sint-Philipsland. Samen tellen ze ruim 27.000 inwoners op een oppervlakte van 254 vierkante kilometer, waarvan meer dan 40 procent water is – een van de hoogste percentages van heel Zeeland.

Het gebied wordt vrijwel volledig omringd door vaarwater: de Oosterschelde in het westen, het Krammer-Volkerak in het oosten en kreken als de Krabbenkreek, het Mastgat, de Zijpe en de Slaak daartussenin. De Oosterschelde maakt sinds 2002 deel uit van Nationaal Park Oosterschelde, met 37.000 hectare het grootste en natste nationale park van Nederland. Watersporters bereiken de regio via dit water vanuit Zierikzee of Yerseke, of via het Schelde-Rijnkanaal vanuit de richting Antwerpen en Bergen op Zoom.

Het Krammersluizencomplex vormt de schakel tussen de Oosterschelde en het Volkerak en is voor veel doorgaande vaarroutes een verplichte passage. Wie hier of over het Zoommeer vaart, ziet de windturbines van Windpark Krammer al van verre boven de dijken uitsteken. Met de auto is de regio bereikbaar via de N257 en de N286, die aansluiten op de A4 en de Zeelandbrug richting Schouwen-Duiveland en Noord-Beveland.

Bezienswaardigheden in Tholen

Het stadje ontstond in de dertiende eeuw langs de dijk van de Eendracht en kreeg in 1366 stadsrechten. Onder leiding van Jan van Blois werd de plaats ommuurd; tijdens de Tachtigjarige Oorlog volgde een compleet stervormig vestingwerk met wallen en bastions. Een wandeling van ruim drie kilometer over de voormalige vestingwallen voert langs monumenten en de negen historische stadsbuurten.

Middelpunt van de vestingstad is het laatgotische stadhuis uit circa 1475, met een zeshoekige toren waarin een carillon van 37 klokken hangt. De oudste klok, genaamd Peter, dateert uit 1458. In het gebouw is een bezoekerscentrum ingericht met het verhaal van de verdronken stad Reymerswael, die ooit tegenover de stad aan de Oosterschelde lag. Vlakbij staat de Grote of Onze-Lieve-Vrouwekerk, met een toren die al eeuwenlang als baken voor de scheepvaart dient.

Wie liever buiten de vesting kijkt, vindt bij de Krammersluizen Windpark Krammer, het grootste burgerwindpark van Nederland: 34 turbines van 180 meter hoog, opgezet door de energiecoöperaties Zeeuwind en Deltawind samen met duizenden omwonenden uit de regio. In de Oosterschelde rond de eilanden wordt bovendien al generaties lang mosselen en oesters gekweekt, een bedrijfstak die het aanzien van dorpen als Sint-Annaland en Stavenisse nog altijd bepaalt.

Gezellige Horeca aan het Water

Aan de haven van Waterrijk Oesterdam ligt Marina Beachclub, met een terras direct aan het water van de Oosterschelde en zicht op de passerende zeilboten. Bij Scherpenisse serveert Brasserie de Zeester haar gerechten met een panorama dat reikt tot aan de Zeelandbrug in de verte.

Vlak bij de stadshaven zelf vind je Hotel Tholen met restaurant JuNa, gevestigd in een volledig gemoderniseerd pand aan de Kaaij. Hier worden eigentijdse gerechten geserveerd met producten uit de regio, van vroege koffie tot een laat diner – een fijne afsluiting na een dag varen op de Oosterschelde. Drie heel verschillende sferen dus, van strandclub tot vestingstadsrestaurant, maar allemaal met de voeten in het water.

Waarom Overnachten in een Jachthaven in Tholen?

De vijf jachthavens in de gemeente lopen uiteen van kleine dorpshavens tot een volwaardig marina-resort. In het centrum ligt de compacte stadshaven met zicht op de vestingwallen; in Sint-Annaland ligt W.S.V. Sint Annaland midden in het dorp, dicht bij de mosselkotters. Aan de Oosterschelde bij Stavenisse ligt Haven Stavenisse, een rustige passantenhaven met open zicht over het water.

Voor wie meer voorzieningen zoekt, is Waterrijk Oesterdam de grootste optie: een marina-resort aan de Oesterdam met een eigen beachclub, strand en volledige jachthavenfaciliteiten. Overnachten aan het water betekent hier bijna altijd wakker worden tussen de meeuwen en de mosselkotters, met uitzicht op de Oosterschelde en – bij helder weer – de wieken van Windpark Krammer in de verte.