Zutphen aan het water

Zutphen is een van de best bewaarde Hanzesteden van Nederland en ligt in Gelderland op de plek waar de Berkel uitmondt in de IJssel. Al sinds de middeleeuwen is de rivier de levensader van de stad, met een historische binnenstad vol hofjes, stadsmuren en torens die nog altijd het decor vormen voor het leven aan het water. De gemeente strekt zich uit van de binnenstad tot het dorp Warnsveld en het naburige Eefde, sinds de fusie van 2005 samen één gemeente. Rond de Vispoorthaven en de jachthavens aan de IJssel is het al sinds de jaren dertig van de vorige eeuw goed varen en aanleggen. Volg via Jouw Haven al het nieuws over jachthavens, watersport en vaarevenementen in de gemeente Zutphen.

Zutphen ligt in Gelderland op de plek waar de Berkel uitmondt in de IJssel, en die samenvloeiing is al sinds de Romeinse tijd bewoond: op een rivierduin vlak bij de monding ontstond de eerste nederzetting. Dankzij de IJssel groeide de plaats in de middeleeuwen uit tot een van de rijkste steden van het Hanzeverbond, met kooplieden die handelden tot ver in Scandinavië en het Baltische gebied.

Zutphen aan het water: ligging en bereikbaarheid

Tot op vandaag is die geschiedenis overal zichtbaar: de middeleeuwse straatjes, hofjes en stadsmuren zijn goed bewaard gebleven, en de stad geldt als een van de best bewaarde Hanzesteden van Nederland. Van de vestingwerken staat onder meer de Bourgonjetoren nog overeind, in 1457 gebouwd om de haven van de stad te verdedigen tegen de Bourgondiërs. Na 1874, toen de vestingstatus werd opgeheven, veranderden de oude wallen in de groene singels die er nu nog liggen. De IJssel bleef eeuwenlang de levensader van de stad en is dat voor de recreatievaart nog steeds.

De gemeente Zutphen ontstond in haar huidige vorm in 2005, toen de toenmalige gemeente Warnsveld opging in de stad, na een referendum waarin de inwoners van Warnsveld voor de fusie kozen. Naast de binnenstad telt de gemeente het dorp Warnsveld, het noordelijker gelegen Eefde en de stadswijk Leesten. Warnsveld en Eefde hebben ieder een eigen dorpskern met voorzieningen en een eigen dorpskarakter, terwijl Leesten vooral een rustige woonwijk van de stad zelf is.

Met de auto is Zutphen goed bereikbaar via de A1, met de trein ligt het emplacement op de lijn Arnhem-Deventer-Zwolle. Vanaf het water is de stad aan te lopen via de IJssel; wie stroomopwaarts vaart, meldt zich bij de meldsteiger van de haven in het centrum. Rond de binnenstad is het prettig wandelen over de oude singels, met steeds een ander uitzicht op de torens van de stad.

Bezienswaardigheden in Zutphen

Het decor van de binnenstad wordt bepaald door de Sint-Walburgiskerk, met een 76 meter hoge toren en een weids uitzicht over de IJssel en de Veluwe. In de kerk bevindt zich de Librije, een middeleeuwse kettingbibliotheek uit 1561-1564 waar de boeken nog altijd vastzitten aan de leestafels; het is een van slechts drie bewaard gebleven kettingbibliotheken ter wereld.

Niet ver daarvandaan staat de Drogenapstoren, gebouwd in 1444-1446 als de Zoutpoort, een van de stadspoorten in de vestingwerken. Na negentien jaar werd de poort dichtgemetseld; de toren dankt zijn latere naam aan een straatmuzikant die er in de vroege zestiende eeuw woonde. Op de Wijnhuistoren, gebouwd tussen 1616 en 1641, hangt sinds 1644 een van de eerste beiaards van de gebroeders Hemony, die nog elk kwartier over de binnenstad klinkt.

In het Hof van Heeckeren, midden in de historische binnenstad, vertelt Stedelijk Museum Zutphen het verhaal van de stad en de Achterhoek, met voorwerpen uit de eigen collectie en het stadsarchief. Wie door de binnenstad dwaalt, komt vanzelf langs de tientallen hofjes en de goed bewaarde stadsmuren die de plaats tot een van de meest complete vestingsteden van Nederland maken.

Gezellige Horeca aan het Water

Rond de IJsselkade is het in het vaarseizoen goed toeven. Het IJsselpaviljoen ligt direct aan het water op Ijsselkade 1 en serveert er verse gerechten op een ruim terras met zicht op de rivier. Verderop aan de kade zit Lekker aan de IJssel, een ontspannen zaak waar het van lunch tot avondeten en een kopje koffie met taart goed toeven is, met hetzelfde weidse uitzicht over het water.

Wie liever zelf de trossen losgooit voordat het eten begint, vindt bij beide zaken voldoende ligplaatsen in de buurt om even aan te leggen en de sfeer van de historische Hanzestad te proeven, voordat de tocht over de IJssel verdergaat.

Waarom Overnachten in een Jachthaven in Zutphen?

Zutphen telt twee jachthavens, allebei vlak bij het centrum aan de IJssel. W.S.V. Gelre ligt met de Vispoorthaven tegen de binnenstad aan, op rivierkilometer 927, en is al sinds 1935 thuishaven van de gelijknamige watersportvereniging; wie stroomopwaarts vaart, kan direct vanaf de IJssel de haven binnenvaren.

Iets verderop ligt W.V. De Mars, met rustige ligplaatsen en in de zomer extra ruimte voor passanten tot ongeveer 25 meter lengte. Vanuit beide havens is de binnenstad met de Walburgiskerk, de Librije en de Drogenapstoren binnen een paar minuten lopen, terwijl de IJssel zelf de route biedt naar Deventer, Doesburg en de rest van de Hanzesteden langs de rivier.